Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar bilhassa tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada tadımda no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve tadımda no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte ağıza gelen koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Sonucu hemen kaydetmek iyi olur, çünkü hafıza kısa sürede silikleşir. Her çubuğu iki kez denemek hatayı azaltır çünkü gürültülü yerlerde ince kokular çabucak kaçırılır. Aroma gücü kendi başına iyilik ölçüsü değildir; yalnızca gücü anlatır. Kısacası ilk denemede acele etmemek ve kriterleri önceden netleştirmek en doğru yol sayılır. Kriter netleşince her çubuk aynı terazide tartılır ve notlar birbirini tutarlı olur. Tadım sırasında telefon uzakta kalırsa odaklanma artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek doğru olmaz üstelik erken davranıp hüküm vermek kolay yapılan bir hatadır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla hafif ve net başlar tabii ki bu düzen her çubukta aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer zira gerçek karakter genellikle bu kısımda gizlidir. Orta bölümde yoğunluk çoğu zaman yükselir ve notalar belirginleşir hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç yarım olur. Romeo y julieta petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür gerçekten bu sebeple sakin gitmek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden sertçe notalar öne çıkabilir gerçekten ısınmış yaprak asıl tadını ancak orta kısımda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir puan vermek daha adil değerlendirme sağlar. Evrelerin geçişi genellikle keskin olmaz, o nedenle kabaca üçe ayırmak yeterlidir. Değişimleri fark etmek adına nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Çok sık nefes almak ısıyı artırır ve tadı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha net kılar mutlaka aynı ışık ve sakin bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu da tadım notlarını insandan insana daha tutarlı kılar. Bir hafif aromayı, 5 ise damakta baskın duran yoğun notayı gösterir bu sayede odak bölünmez ve yorum doğruluğu artar. Romeo y julieta petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda kalır ve sonradan bakıldığında neyi düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Notu yazmadan önce en az üç çekiş yapmak şarttır öte yandan yarım puanlar vermek gereksiz bir yük yaratır. Ölçeği her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin orta noktası genellikle kullanılan puandır, çünkü ılımlı çubuklar çoğunluğu kapsar. Uç noktalardaki notlar gerçekten belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri ayırt edici olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, dumanın sıcaklığını hem de aroma gücünü belirgin biçimde etkiler bu nedenle kül çizgisinin eşit gitmesini de gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden keskin notalar çabuk öne çıkar nitekim dar çaplılarda sıcaklık birikimi çok daha hızlıdır. İnce çaplı kısa puro benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz yanma hızı de tadı hemen etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde duman daha yavaş gelir ve aromalar daha geç açılır hem de bu hız tadın algılanma süresini daraltır. Regalias de londres nasıl içilir gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme düzensizse not kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha ayrıntılı yapar ama şiddetini azaltmaz aksine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara eklemek gerekir. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde tadarken önce inceyi sonra geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Böylece güçlü tat hafif olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki ara zamanı yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki kanaldan algılanır: dildeki his ile burun boşluğunun duyduğu koku hâlbuki bu iki kanal birbirini besler ama aynı şey değildir. Gücü dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı yazmak iyi olur bu fark ilk bakışta küçük gelse de sonuçları oldukça etkiler. Dumanı ağızdan bırakırken burun yoluyla hafifçe çıkarmak retrohale denemesidir örneğin hafif bir soluk aromayı çok geniş açar. Short churchills tadım notları gibi kremsi bir robusto bu yöntemle aroma katmanını net verir ayrıca burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler sağlam olmaz. Short sports tadım notları gibi ince bir çubuk de fındıksı tonu daha hızlı bırakır hızlı bir çekiş ise narin notaları örter. Yoğunluk dilde düşük ama koku tarafında yüksek olabilir aynı şekilde ağır bir yemekten hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı önler. Acemi kişiler açısından önce koku yoluyla algılanan notalara bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak tarafı de detay göstermeye başlar. Farklı aromaları isimlendirmeyi denemek algıyı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız doyduğunda aroma gücü olduğundan düşük hissedilir üstelik yemek arasında tadım yapacaksanız bu önlem iyice değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra ılık bir yudum su almak iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen yoğunluğun olduğu gibi okunmasını sağlar. Geniş çaplı puro kutusu gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur zira yorgun bir damak en belirgin notayı dahi soluk gösterir. Sade kahve kakao tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları gölgeler ayrıca çok soğuk içecekler dili duyarsızlaştırır hem de aroma algısını azaltır. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha temiz görünür bu yüzden hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her tadımda sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz gerçekten yoğun şekerli sıvıdan hemen sonra keskin notalar olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Kahve ve su haricinde çay de düşünülebilir; asıl mesele içeceğin sade olmasıdır. Damak temizlendikten ardından birkaç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle girişilen değerlendirme çoğunlukla eksik kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk ölçüsünde içim kısa sürdüğünden aroma değişimi daha dar bir alanda yaşanır ayrıca ilk izlenim bu ölçülerde hızla silinebilir. Bu yüzden başlangıç ve son çekişler arasındaki farkı yakalamak özen ister bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha dikkatli incelenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır ve aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır çünkü her nefesin payı daha fazladır. Tadımda 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü de sedir tonunu çabucak ortaya koyup sona erer çünkü geçiş uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek çubuktan daha güvenilir izlenim verir bu nedenle sakin ve dengeli çekiş önerilir. Teneke kutu kokusu başlangıçtaki ilk notu belirler bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil hemen bitince yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrı yazmak yararlıdır. Boy kısaldıkça tat katmanı azalır, ama güç algısı korunabilir. Bu yüzden küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy notlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm açmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir tadım aroma gücü konusunda güvenilir bir yargı vermez yani her deneme önceki denemenin üstüne inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ve saat izlenimi etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra gözle görülür fayda verir. Bu yüzden küçük bir tadım defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde benzer notalar defalarca yeniden öğrenilir. Tadımda 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde kakao tonu aynı kalıyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa dönüp bakmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu tadım notları benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu durum zaman kaybına neden olur. Saat, çubuk ismi ve not tabloya girilmelidir nitekim ilk notlar sonradan açıldığında şaşırtıcı farklar barındırır. Notlar birbirinden iki puandan fazla sapma çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta kısa cümleler ayrıntılı paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm belirgin sedir kokusu şeklinde bir not tatmin edici sayılır. Sonradan okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, dumanın damaktaki dokusunu anlatır; aroma gücü de tatların belirginliğidir zira bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket göstermek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı ölçülür bu ikisini ayırmak nihayetinde daha dürüst bir yorum ortaya çıkarır. El principe tadım notları benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir tonunu net verebilir mesela ağır bir duman zayıf bir tatla birleşebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla badem notasını yüksek taşır kaldı ki ağır bir duman aromasız de kalabilir. Yani hafif içimli bir puro yüksek lezzet verebilir aksi durum de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk içinde aroma ayrımı aramak ince bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ve tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda çubuk hızlı yanar ve baharatlı tonlar öne geçer bu nedenle oda şartlarını de deftere eklemek akıllıca olur. Çok nemli ortamda de duman tıkanır ve lezzet bastırılır ısı ise yaprağın ısınma hızını değiştiren başka bir değişkendir. La prado nasıl içilir benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu nemi dikkate almak yararlıdır yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. Tadımda magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark net görülür tadım günü planlarken bunu hesaba katın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları azaltır, parfüm ise koku duyusunu bozar oysa gerçek neden sıklıkla ortamdaki nem veya esinti olur. Tadımı hep benzer koşullarda yapmak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir odada duman birikirse sonraki çubuğun tadı yanlış algılanabilir. Kapı aralığı bırakmak genellikle yeterlidir. Hava akımı çok sertse kül düzeni bozulur.